Co zmieni się od 1 stycznia 2026 w rozliczeniach podatkowych darowizn, BLIK-ów i płatności bezgotówkowych?

Od 1 stycznia 2026 roku w polskim systemie podatkowym dla osób fizycznych nie wprowadzono rewolucyjnych zmian w opodatkowaniu darowizn, płatności BLIK czy transakcji kartami i przelewami. Plotki o masowym raportowaniu płatności kartowych osób fizycznych powyżej 25 tys. euro do urzędów skarbowych zostały zdementowane przez Ministerstwo Finansów, które nie planuje takich regulacji. Kluczowe regulacje pozostają stabilne, z naciskiem na istniejące obowiązki zgłoszeniowe i zwolnienia w podatku od spadków i darowizn.

Darowizny – stabilne kwoty wolne i zwolnienia

Kwoty wolne od podatku od spadków i darowizn obowiązujące od 1 lipca 2023 roku pozostają bez zmian w 2026 roku. Dla I grupy podatkowej (najbliższa rodzina: małżonek, zstępni, wstępni, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha, teściowie, zięć, synowa) limit wynosi 36 120 zł, dla II grupy – 27 090 zł, a dla III grupy – 5 733 zł. Osoby z grupy 0 (małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha) korzystają ze zwolnienia bez limitu kwotowego, pod warunkiem zgłoszenia nabycia na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od darowizny lub 1 miesiąca od uprawomocnienia postanowienia o spadku.

Darowizny pieniężne muszą być udokumentowane przelewem na rachunek bankowy obdarowanego, co ułatwia weryfikację i korzystanie ze zwolnienia. Brak zgłoszenia w terminie powoduje utratę zwolnienia i opodatkowanie według stawek progresywnych: dla I grupy od 3% do 7%, dla II od 7% do 12%, dla III od 12% do 20% od nadwyżki ponad kwotę wolną. Od sierpnia 2025 roku zniesiono obowiązek zaświadczenia z urzędu skarbowego przy obrocie majątkiem nabytym w spadku lub darowiźnie od najbliższej rodziny, jeśli zgłoszenie było terminowe – to uproszczenie obowiązuje również w 2026.

Płatności BLIK i przelewy – brak nowych obciążeń podatkowych

Płatności BLIK traktowane są jak przelewy bankowe i nie podlegają dodatkowemu opodatkowaniu u osób fizycznych od 1 stycznia 2026 roku. W kontekście transakcji między osobami fizycznymi większe przelewy czy BLIK-i mogą być weryfikowane przez fiskusa jako potencjalne darowizny, jeśli brak uzasadnienia (np. "pożyczka" lub "zakup"), ale nie zmienia się to w nowym roku. Warunkiem zwolnienia darowizny pieniężnej pozostaje dowód wpłaty na rachunek bankowy, co obejmuje BLIK realizowany przez bank.

Dla rozliczeń osób fizycznych nie wprowadzono progów raportowania BLIK-ów czy przelewów do urzędów skarbowych. Przelewy między kontami prywatnymi nie generują automatycznego podatku, o ile nie przekraczają limitów darowizn lub nie są uznane za ukryty przychód. Fiskus może żądać wyjaśnień przy dużych kwotach, ale mechanizmy pozostają bez zmian.

Płatności kartami – dementi raportowania dla osób fizycznych

Od 1 stycznia 2026 roku nie wejdzie w życie raportowanie płatności kartowych osób fizycznych do skarbówki, mimo medialnych spekulacji o limicie 25 tys. euro rocznie. Ministerstwo Finansów potwierdziło brak prac legislacyjnych w tym zakresie, dementując fake newsy krążące w listopadzie 2025. Dla firm wszystkie transakcje kartowe firmowe będą raportowane, ale osoby fizyczne nie podlegają temu obowiązkowi.

Płatności kartami w transakcjach prywatnych nie wpływają na podatek dochodowy ani od darowizn. Karty płatnicze umożliwiają regulowanie zobowiązań podatkowych (np. PIT) w e-Urzędzie Skarbowym od marca 2025, obok BLIK i przelewów, ale to dotyczy tylko wpłat do budżetu. Brak nowych obciążeń oznacza, że codzienne wydatki kartami nie generują dodatkowych deklaracji podatkowych u osób fizycznych.

Skale podatkowe od spadków i darowizn w 2026

Stawki podatku od spadków i darowizn nie ulegają zmianie od 1 stycznia 2026 roku i obowiązują według skali z rozporządzenia z czerwca 2023.

Praktyczne wskazówki dla osób fizycznych

Zgłaszaj darowizny od najbliższej rodziny na SD-Z2 w terminie, by uniknąć podatku – to najpewniejszy sposób ochrony. Darowizny na cele mieszkaniowe mają wyższe limity (do 105 000 zł), jeśli środki zostaną wykorzystane w 12 miesięcy. W razie wątpliwości co do przelewów czy BLIK-ów dokumentuj transakcje umowami darowizny lub pożyczkowymi, by uniknąć reinterpretacji przez fiskusa.

Pamiętaj o corocznej waloryzacji kwot wolnych – na 2026 rok pozostają na poziomie z 2023. Konsultuj z biurem rachunkowym duże darowizny lub spadki, zwłaszcza z elementami płatności bezgotówkowych. Stabilność przepisów ułatwia planowanie, bez nowych pułapek podatkowych.