O co chodzi z BLIKIEM i darowiznami?

Przelewy BLIKIEM stały się codziennością w Polsce, ułatwiając szybkie przekazywanie pieniędzy znajomym czy rodzinie. Jednak urząd skarbowy coraz częściej traktuje takie transakcje jako potencjalne darowizny, co niesie ryzyko podatku. W 2025 roku limity kwot wolnych od podatku wynoszą odpowiednio 36 120 zł dla grupy I, 27 090 zł dla grupy II i 5 733 zł dla grupy III, licząc sumę z ostatnich pięciu lat.

Grupy podatkowe w darowiznach

Podatek od spadków i darowizn dzieli obdarowanych na grupy w zależności od stopnia pokrewieństwa z darczyńcą. Grupa I obejmuje najbliższą rodzinę: małżonka, dzieci, wnuki, rodziców, dziadków i rodzeństwo – tu limit bez zgłoszenia to 36 120 zł. Grupa II to zstępni rodzeństwa, teściowie czy zięć i synowa z limitem 27 090 zł, natomiast grupa III to osoby obce lub dalsi krewni, gdzie wystarczy przekroczyć 5 733 zł, by powstał obowiązek podatkowy.

Darowizny pieniężne, w tym BLIKIEM, muszą być udokumentowane przelewem bankowym, by uniknąć sporów z fiskusem. Gotówka czy inne formy nie kwalifikują się do zwolnień.

Dlaczego BLIK przyciąga uwagę skarbówki?

Urząd skarbowy monitoruje transakcje bankowe, w tym BLIK, szukając nieujawnionych darowizn lub fikcyjnych rozliczeń. Cykliczne małe kwoty lub jednorazowe duże przelewy mogą wzbudzić podejrzenia, nawet jeśli tytuł brzmi "zwrot". W 2025 roku banki zgłaszają podejrzane operacje powyżej pewnych progów, co ułatwia kontrole.

Przykładowo, codzienne BLIKI do znajomego mogą być zsumowane jako darowizna z grupy III, opodatkowana stawką 12% od nadwyżki do 11 833 zł, potem progresywnie do 20%. Fiskus nie odróżnia metody płatności – liczy się zamiar nieodpłatnego przysporzenia.

Obowiązki obdarowanego

Jeśli suma darowizn od jednej osoby przekroczy limit w pięciu latach, obdarowany musi złożyć formularz SD-Z2 w ciągu miesiąca (dla obcego) lub sześciu miesięcy (dla rodziny z grupy I). Zgłoszenie online przez portal podatki.gov.pl pozwala na zwolnienie lub opodatkowanie tylko nadwyżki.

Dla grupy I pełne zwolnienie jest możliwe bez limitu, ale wymaga zgłoszenia i udokumentowania przelewem. Brak zgłoszenia grozi podatkiem nawet 20% plus odsetki.

Jak uniknąć podatku od BLIKA?

Zawsze dodawaj tytuł przelewu wyjaśniający cel, np. "pożyczka zwrotna" z umową. Zachowuj wyciągi i dowody zwrotu, bo darowizna musi być bezzwrotna. Dla rodziny powyżej limitu zgłaszaj SD-Z2 terminowo.

Stawki podatku w praktyce

W grupach I i II stawki są niższe, ale sumowanie z pięciu lat komplikuje sprawę.

Formalności krok po kroku

1. Sprawdź sumę darowizn od darczyńcy z 5 lat wstecz.

2. Jeśli przekroczono limit, złóż SD-Z2 elektronicznie w e-US.

3. Opłać podatek od nadwyżki w terminie 14 dni od wezwania.

4. Dla rodziny I – zgłoś w 6 miesięcy dla pełnego zwolnienia.

Prowadź ewidencję transakcji BLIK, by szybko wykazać, że to nie darowizna.

Nowości w 2025 roku

Limity wzrosły nieznacznie dzięki inflacji, ale kontrole fiskusa zaostrzyły się wobec transakcji mobilnych. Najbliższa rodzina nadal korzysta z szerokiego zwolnienia przy spełnieniu formalności. Unikaj fikcyjnych darowizn, bo resort finansów walczy z unikaniem PIT.

Przykłady z życia

• BLIK 6 000 zł od znajomego: grupa III, podatek 12% od 267 zł (nadwyżka).

• Seria BLIK-ów po 500 zł miesięcznie od wuja (grupa II): sumuj, jeśli >27 090 zł w 5 lat.

• Przelanie żonie na konto wspólne: nie darowizna, brak przysporzenia.

Wskazówki dla przedsiębiorców

Dla firmowe "pomoc" rodzinie via BLIK może być darowizną osobistą. Streamerzy traktują donaty jako przychód PIT, nie darowiznę. Konsultuj z biurem rachunkowym duże transakcje.

Biuro Rachunkowe U Kowalskich pomoże rozliczyć darowizny i uniknąć kar. Skontaktuj się z nami po indywidualną poradę.